مزاياي صفحه لمسي
1)فضاي کمي اشغال مي کند.
2)قسمتهاي متحرک کمتري دارد.
 بايستي توجه داشت که مونيتورهاي معمولي توانايي تشخيص لمس صفحه را ندارند ، پس از طريق نرم افزار نمي توان اين قابليت را ايجاد کرد ، بلکه بايد قطعه سخت افزاري نصب شود .در روش Built-in هنگامي که مونيتور در کارخانه توليد مي شود به طور سازماني صفحه لمسي را در آن جاي مي دهند. در روش Add-on صفحه لمسي را مي توان بعدا روي مانيتور اضافه کرد . اين گونه صفحه لمسي ها قابهايي شفاف هستند که کنترلر آنها در داخل قاب جاسازي شده و روي صفحه مانيتور نصب مي شوند .
اين قبيل صفحه لمسي ها دو گونه اند : صفحه لمسي هاي قابل اتصال به serial port : جهت ويندوزهاي 95/98/ME/NT /2000/XP
صفحه لمسي هاي قابل اتصال به USB port : جهت ويندوزهاي 98/ME/ 2000/ XP/ Macintosh OS 9.x-10
اين گونه صفحه لمسي ها بايستي داراي اندازه مشابه با مانيتور باشند ،صفحه لمسي مي تواند بزرگتر از صفحه نمايش باشد و هنوز کارايي داشته باشد اما در صورت کوچکتر بودن ،کارايي خوبي ندارد.
 

اجزاءصفحه لمسي
 1)صفحه حساس به لمس (A  touch sensor) :يک قاب شيشه اي شفاف با سطح حساس به لمس است . قاب لمسي برروي صفحه نمايش به نحوي قرار مي گيرد که منطقه حساس قاب، منطقه قابل مشاهده ي صفحه نمايش را بپوشاند .گيرنده حساس عموما داراي يک جريان الکتريکي است و لمس باعث تغيير سيگنال ها مي شود . تغيير ولتاژ جهت تشخيص محل لمس روي صفحه نمايش مورد استفاده قرار مي گيرد.
2)کنترلر(controller) : يک pc card کوچک است که ارتباط ميان گيرنده لمس و رايانه را برقرار مي کند. با دريافت سيگنال هاي مخصوص از صفحه  لمسي ، آنها را به علائمي معنادار براي پردازنده تبديل کرده و از طريق پورت USB يا serial به رايانه منتقل مي کند .
3)درايو نرم افزاري (software driver) : چگونگي تفسير اطلاعات دريافت شده از کنترلر را براي سيستم عامل مشخص مي کند .
                                                                          
در کليه فناوري هاي موجود اطلاعات از گيرنده حساس به کنترلر منتقل شده و کنترلر آنها را به علائم معنادار براي رايانه تبديل نموده و درايو نرم افزاري چگونگي تفسير اطلاعات فرستاده شده از کنترلر را مشخص مي کند.
 
فناوري هاي صفحه لمسي
بسته به کاربرد سيستم هاي مجهز به صفحه لمسي فناوريهاي مختلفي وجود دارد که به ترتيب به ساختار آنها مي پردازيم :

Resistive
متشکل از يک قاب شيشه اي است که با لايه هايي از مواد هادي و مقاومتي پوشيده شده اند .اين دولايه توسط نقاط غيرقابل مشاهده اي از هم جدا شده اند . در حالت عادي هيچ گونه تماسي بين دو لايه ي هادي و مقاومتي وجود نداشته و هيچ جرياني بين آن دو ردوبدل نمي شود. وقتي لمسي اتفاق مي افتد، در آن نقطه خاص دو لايه به هم برخورد مي کنند و باعث ايجاد تغيير در جريان الکتريکي مي شود . اين تغيير توسط کنترلر کشف شده و با اندکي پردازش روي اطلاعات حاصل از لمس ، آنها را تبديل به يک مختصات افقي و عمودي مي کند و به عنوان يک رويداد لمس آن را ثبت مي کند .
نوع مقاومتي صفحه لمسي به هر نوع فشاري حساس هستند و ساخت ساده اي دارند اما وضوح تصويري که به کاربران ارائه مي دهند نسبت به ديگر انواع کمتر است ، در حدود 75 درصد و لايه هاي مقاومتي در مقابل اشياء تيز و نوک دار آسيب پذيرند . اين نوع از صفحه لمسي ها کارآيي خود را به واسطه وجود عناصري چون رطوبت و گرد و غبار از دست نمي دهند و به دليل قيمت کم، دقت بالاو قابل دسترس بودن امروزه پراستفاده ترين فناوري است .
                                                                  
انواع صفحه لمسي هاي مقاومتي به شرح زير است :

4-wire Resistive Technology

بيشتر براي مصارف شخصي در خانه ، مدرسه،محل ها ، مکان هاي فروش اتوماتيک و رستوران ها .

5-wire Resistive Technology

پايداري آنها از 4-wire بيشتر است و در مکان هاي فروش فوري ، رستوران ها ، کنترل هاي تجاري و... به کار مي رود.

8-wire Resistive Technology

سرعت و دقت بيشتري نسبت به انواع 4-wire  و 5-wire دارند .


 Capacitive

متشکل از قاب شيشه اي حاوي عنصر خازني ذخيره کننده بار الکتريکي است . زماني که صفحه نمايش با يک شيء هادي مناسب مثل سرانگشت لمس مي شود ، مقداري از بار الکتريکي به کاربر منتقل مي شود و بار الکتريکي بر روي عنصر خازني کاهش مي يابد .اين کاهش توسط مدارهايي که در گوشه هاي صفحه نمايش قرار دارند ، اندازه گيري مي شود. رايانه از تغييرات نسبي بار در هر گوشه مکان دقيق لمس را محاسبه نموده و اطلاعات را به درايو نرم افزاري مي فرستد. 
                                          
در اين فناوري شيء لمس کننده بايد هادي جريان الکتريکي باشد مثل سرانگشت بدون پوشش يا يک قلم هادي الکتريسيته.اين گونه صفحه لمسي ها در برابر عواملي چون رطوبت و گرد و غبار بسيار مقاوم هستند و وضوح تصوير عالي (در حدود 90 درصد)دارند.به همين جهت در کاربردهاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرند.
 
Infrared
متشکل از يک آرايش افقي و عمودي از گيرنده هاي مادون قرمز است . در يک طرف ديودهاي ساطع کننده نور و در طرف ديگر تعدادي سنسورهاي دريافت کننده نور قرار گرفته است. زماني که رويداد لمس اتفاق مي افتد ، در محل لمس شده يک وقفه در دريافت نور ايجاد شده که از همين تغيير در سنسورهاي دريافت کننده در جهت کشف مختصات مکان لمس شده استفاده مي شود .
                                                           
صفحه لمسي هاي نوري از جهت طول عمر و پايداري در برابر محيط خارج مقاوم هستند و سنسورهاي آن ها فقط در صورت آسيب فيزيکي از کار مي افتد و در بسياري از کاربردهاي نظامي که نياز به صفحه لمسي دارند به کار مي روند .
 


Surface Acoustic Wave (SAW)
يکي از پيشرفته ترين فناوري هاي صفحه لمسي است و بسيار شبيه به انواع نوري است ولي به جاي پرتوهاي نوراز امواج صوتي استفاده مي کند . دو موج صوتي از امتداد محورهاي x  و y  سرچشمه مي گيرند و روي صفحه نمايش حرکت مي کنند و در طرف مقابل ، هر موج توسط سنسورهاي گيرنده دريافت مي شود . زماني که صفحه لمس مي شود ، در نقطه لمس شده امواج جذب مي شوند و باعث ايجاد تاخير در دريافت موج توسط گيرنده مي شود که مدت تاخير به وجود آمده ، نشان دهنده عمق فشار وارد شده مي باشد . اين گونه صفحه لمسي ها بر خلاف انواع ديگر قادر به تشخيص ميزان فشار وارده يا عمق لمس شده z-axis هستند .
                                                                        
اين سيستم فاقد لايه هاي فلزي روي صفحه نمايش است و100درصد نور را عبور داده و در نتيجه تصويري با وضوح کامل نمايان مي شود . لمس با هر وسيله اي (به جز وسايل تيز و کوچک مثل سرخودکار )را تشخيص داده مي شود اما ممکن است توسط عناصري چون گرد و غبار و رطوبت آسيب ببيند.SAW بهترين گزينه براي نمايش تصاوير با جزئيات زياد در نظر گرفته مي شود .اين فناوري براي کيوسک هاي اطلاعاتي در محيط هاي شلوغ و رايانه هاي آموزشي کاربرد دارد .

 Dispersive signal Technology
اين تکنولوژي در سال 2002 معرفي شده است . از گيرنده هايي جهت تشخيص انرژي مکانيکي (انرژي نوساني)وارد شده توسط لمس بهره مي گيرد . الگوريتم هاي پيچيده اي اين اطلاعات را تفسير کرده  و محل دقيق لمس را تعيين مي نمايند . اين تکنولوژي از گرد و غبار و ساير عوامل بيروني ،حتي خراشيدگي تاثير نمي پذيرد. به اين جهت که نيازي به وجود عنصر مازادي بر روي صفحه نيست ، وضوح تصوير بالايي را فراهم مي آورد .
از آنجا که نوسانات مکانيکي جهت تشخيص لمس به کار مي روند ، هر وسيله اي اعم از انگشت يا قلم جهت ايجاد لمس مي تواند به کار رود . از اين فناوري در رستوران ها و مکانهاي بازي کودکان که امکان نظارت دقيق وجود ندارد استفاده مي نمايند .

 Acoustic Pulse Recognition
اين فناوري در سال 2006 مطرح شد و متشکل از يک قاب شيشه اي خالص با 4 مبدل پيزوالکتريک است . اين مبدل ها در گوشه هاي صفحه جايگزين شده اند و انرژي مکانيکي حاصل از لمس را به سيگنال الکتريکي تبديل کرده ، سپس اين سيگنال به يک فايل صوتي تبديل مي شود و اين فايل با فايل هاي صوتي موجود براي هر موقعيت صفحه مقايسه مي شود .

عوامل محيطي مثل گرد و غبار و خراش بر اين فناوري تاثير نداشته ، از صحت بالايي برخوردار است و به جسم هادي براي فعال سازي آن نيازي نيست . از کاربردهاي آن مي توان به خودکارسازي رستوران ها ، داروخانه ها ، مکانهاي تجاري و اداري ، مکان هاي فروش فوري و ... اشاره کرد .
 
کاربردهاي صفحه لمسي:
1)نمايشگرهاي اطلاعات عمومي ، کيوسکهاي اطلاعاتي ، نمايشگر توريستي ، اطلاعات تجاري و ساير نمايشگرهاي الکترونيکي قابل استفاده توسط افراد متعدد با دانش رايانه اي محدود.
2)رستوران ها و سيستم خرده فروشي جهت انجام کار با سرعت بيشتر ، خودپرداز بانک ها (ATM) ، سيستم حمل و نقل و باجه هاي فروش بليط.
3)سيستم هاي نظارت و خودکارسازي ، از سيستم هاي نظارت تجاري گرفته تا خودکارسازي داخلي استفاده مي شوند و مديران مي توانند با استفاده از واسط هاي گرافيکي ، نظارت بر کارکردهاي پيچيده را در زمان معين با يک لمس ساده صفحه نمايش انجام دهند .
4)آموزش رايانه که باعث برقراري آموزش تعاملي و سرگرم کننده مي شود و زمان آموزش در نتيجه هزينه آن کاهش مي يابد .
5)تکنولوژي ياريگر، زماني که به همراه نرم افزارهايي مثل صفحه کليدهاي روي صفحه نمايش و يا ساير تکنولوژي هاي ياريگر به کار روند ،مي توانند منابع رايانه اي را براي افرادي که قادر به استفاده از ساير ابزارهاي ورودي مثل موشواره يا صفحه کليد نيستند ، دسترس پذير گرداند.
در اين کاربرد بهتر است براي هر لمس يک پاسخ گرافيکي يا صوتي در نظر گرفته شود تا کاربر از پذيرفته شدن دستور خود اطمينان حاصل نمايد .
6)ساير کاربردها مثل بازيهاي کامپيوتري ، سيستم هاي ثبت نام دانش آموزان ، صفحه گرامافون خودکار و ...
 
علاوه بر کاربردهاي ذکر شده مي توان کاربرد اين فناوري را در سيستم کتابخانه اي دانشگاه NEW Jersey City به عنوان نمونه ذکر کرد.

در کتابخانه اي به نام Congressman Frank J.GUARINI در اين دانشگاه از فناوري صفحه لمسي براي به دست آوردن اطلاعات اوليه از سيستم کتابخانه اي مثل بررسي موجودي کتابخانه استفاده مي شود .
با توجه به مطالب ارائه شده مي توان نتيجه گيري کرد که استفاده از اين تکنولوژي در سيستم کتابخانه اي ايران با توجه به نيازهاي گروههاي مختلف کاربران داراي فوايد بسياري است. استفاده از اين فناوري باعث جذابيت محيط  براي کودکان و تشويق نمودن آنها به کسب اطلاعات در مورد مجموعه کتابخانه مي شود  ومي توان در کنار آن با   قرار دادن امکاناتي چون بازيهاي کامپيوتري در محيط کتابخانه  شوق ورود به اين محيط را در کودکان ايجاد نمود.اين فناوري، سهولت کسب اطلاعات را  براي سالمندان که معمولا در استفاده از موشواره و صفحه کليد با مشکل مواجه اند، فراهم مي آورد وهمچنين با  طراحي واسط هاي صوتي به همراه اين فناوري  مي توان محيط را جهت استفاده افراد  کم بينا سازگار نمود.
 
منابع:

1.     http://www.howstaffswork.com/
2.     http://www.en.wikipedia.com/
3.     http://www.touchscreens.com/
4.     http://www.elotouch.com/
5.     http://www.3mtouch.com/
6.     http://www.aldantechnology.com/
7.     http://www.vekobs.cz/
8.     http://www.answers.com/
9.سفيدگران ،فرشيد.انواع فناوري در صفحه نمايش هاي لمسي.مجله الكترونيكي پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران:نما (1)5، 1384.
http://www.irandoc.ac.ir/Data/e_j/vol5/sefidgaran.htm